تبلیغات
مبنا - مهندسی فرهنگی 2

ویژه نگار تخصصی فرهنگ و توسعه
نویسنده :Rostami Moghadam
تاریخ:پنجشنبه 8 تیر 1391-08:26 قبل از ظهر

مهندسی فرهنگی 2

     ویژه نگار تخصصی فرهنگ و توسعه         http://mabna.mihanblog.com                                 

ب) رابطه دولت و فرهنگ پس از انقلاب اسلامی:

یكی از اهداف و ثمرات بزرگ انقلاب اسلامی، تغییر بنیادین در ارزش‌ها و هنجارهای حاكم بر جامعه و به طور كلی تغییر اساسی در نگرش‌های فرهنگی مسلط بر جامعه بود كه ریشه در ماهیت انقلاب اسلامی ایران به عنوان یك انقلاب ایدئولوژیك فرهنگی داشت. نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظام برآمده از این انقلاب، خود را ملزم و مكلف به رعایت صبغه فرهنگی انقلاب می‌داند. از این رو در نظام جمهوری اسلامی، دولت خود را نسبت به فرهنگ و جریان‌ها و گرایش‌های فرهنگی و ارزش‌ها و هنجارهای نهادینه شدن بوسیله فرهنگ،‌ مسئول و مرتبط می‌داند.
 
 برای دستیابی به اهداف این نوشتار، به بررسی تطبیقی نگرش‌های دو جناح و گرایش عمده فكری- سیاسی حاكم بر جامعه طی سالیان اخیر می‌پردازیم. در دهه گذشته دو دولت با صبغه اصلاح‌طلبانه و اصولگرایان زمام امور را در دست داشته‌اند كه هر كدام از مبانی تئوریك خاص خود به تدوین اصول و راهكارهایی در این رابطه پرداخته‌اند و در صحنه عمل نیز به آن بعد اجرایی بخشیده‌اند.
 
 در اینجا با بررسی مبانی تئوریك ایشان به نقد دیدگاه گروه‌های فوق‌الذكر از نگاه اصولگرایی اصلاح‌طلبانه می‌پردازیم. 

مهندسی فرهنگی 2

ب) رابطه دولت و فرهنگ پس از انقلاب اسلامی:

یكی از اهداف و ثمرات بزرگ انقلاب اسلامی، تغییر بنیادین در ارزش‌ها و هنجارهای حاكم بر جامعه و به طور كلی تغییر اساسی در نگرش‌های فرهنگی مسلط بر جامعه بود كه ریشه در ماهیت انقلاب اسلامی ایران به عنوان یك انقلاب ایدئولوژیك فرهنگی داشت. نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظام برآمده از این انقلاب، خود را ملزم و مكلف به رعایت صبغه فرهنگی انقلاب می‌داند. از این رو در نظام جمهوری اسلامی، دولت خود را نسبت به فرهنگ و جریان‌ها و گرایش‌های فرهنگی و ارزش‌ها و هنجارهای نهادینه شدن بوسیله فرهنگ،‌ مسئول و مرتبط می‌داند.
 
 برای دستیابی به اهداف این نوشتار، به بررسی تطبیقی نگرش‌های دو جناح و گرایش عمده فكری- سیاسی حاكم بر جامعه طی سالیان اخیر می‌پردازیم. در دهه گذشته دو دولت با صبغه اصلاح‌طلبانه و اصولگرایان زمام امور را در دست داشته‌اند كه هر كدام از مبانی تئوریك خاص خود به تدوین اصول و راهكارهایی در این رابطه پرداخته‌اند و در صحنه عمل نیز به آن بعد اجرایی بخشیده‌اند.
 
 در اینجا با بررسی مبانی تئوریك ایشان به نقد دیدگاه گروه‌های فوق‌الذكر از نگاه اصولگرایی اصلاح‌طلبانه می‌پردازیم.
 
 - دیدگاه اصلاح‌طلبان: منظور ما از اصلاح‌طلبان مجموعه نیروهایی هستند كه ذیل عنوان جبهه دوم خرداد از سال 76 تا 84 عقبه تئوریك و بازوی اجرایی دولت اصلاحات را تشكیل می‌دادند. گفتمان دوم خرداد یا اصلاحات، بیشترین وجوه هویتی خویش را با نگاهی سلبی، از طریق غیریت سازی با دیگر جناح‌ها و نگرش‌های حاكم بر جامعه بدست آورده است. این گفتمان در بعد ایجابی خود تلفیقی از جریان‌های فرهنگی متكثر و متنوعی است كه در جامعه واقعیت داشته و به رغم همه عوامل توانسته‌اند كم و بیش به حیات و حضور موثر خود در عرصه گفتمانی جامعه ادامه دهند. این رویكردها و نگرش‌ها منحصر به بخش اسلامی و مذهبی نبوده بلكه رویكردهای دیگری مثل ملی‌گرایی، قوم‌گرایی،‌ عرف‌گرایی (سكولاریسم)، مدرنیسم بومی‌گرا، مدرنیسم سنت‌گرا، مدرنیسم چپ، مدرنیسم لیبرال، مدرنیسم غرب‌گرا، مدرنیسم تلفیقی، مدرنیسم انتقادی و پست مدرنیسم را شامل می‌شوند. از این رو گفتمان اصلاح‌طلبی خود به خرده گفتمان‌های فراوانی تقسیم می‌شود به طوریكه هر كدام از این خرده گفتمان‌ها، خود را گفتمان‌ اصلی می‌داند. تشتت و پراكندگی آراء در میان اصلاح‌طلبان را می‌توان ناشی از این تنوع و تشتت خرده‌ گفتمان‌ها دانست.
 
 جدال درون گفتمانی در گفتمان دوم خرداد ناشی از تنافر ذاتی میان برخی از خرده‌گفتمان‌های تشكیل‌دهنده آن دارد. این جدال درون گفتمانی و پراكندگی آراء در درون گفتمان مانع از رسیدن به اجماع و وحدت نظر در میان اصلاح‌طلبان شده است. این پراكندگی نظری هنگامیكه جنبه انضمامی به خود می‌گیرد و می‌خواهد در هیأت «دولت» ظاهر شده و به تدوین و ارائه برنامه اجرایی بپردازد دچار سستی و قصور می‌گردد. در واقع عدم قطعیت نظری خود را در عرصه عمل به صورت ناكارآمدی جلوه‌گر می‌سازد. پراكندگی نظری در گفتمان اصلاحات، در حوزه فرهنگ و نگرش اصلاح‌طلبان به مقوله مدیریت و مهندسی فرهنگی نیز به چشم می‌خورد. دیدگاه ایشان را در زمینه مهندسی فرهنگی می‌توان به دو نگرش عمده تقسیم‌بندی نمود:
 
 الف) گروه اول كسانی هستند كه ماهیتاً مقوله‌ای به نام مهندسی فرهنگی را برنمی‌تابند. ایشان با نگاهی غربگرایانه از وجود پلورالیسم ارزشی در جامعه دفاع كرده و در راستای علایق و نظریات رادیكال‌ترین جناح‌‌های لیبرالیسم هر نوع برنامه‌ریزی فرهنگی و اجتماعی را نا به جا و مانعی بر سر راه استیلای ارزش‌های لیبرالی در جامعه می‌دانند. ایشان بر مبنای نظریات لیبرال‌هایی مانند «هایك» هر نوع اندیشه برنامه‌ریزی اجتماعی را مبتنی بر شناخت نادرست قوانین و قواعد حاكم بر جامعه می‌دانند.
 
 ایشان معتقدند كه قوانین و قواعد حاكم بر ارزش‌ها و هنجارهای جامعه آن چنان در پس ساختارهای جامعه جای گرفته و نهان شده‌اند كه كسی را یارای شناخت آن‌ها نیست. از این رو هر نوع ادعای شناخت جامعه، ادعایی كذب محسوب می‌شود. از نظر این گروه، عدم شناخت قواعد حاكم بر روابط اجتماعی و ارزش‌ها و هنجارهای جامعه‌، مهمترین مانع بر سر راه برنامه‌ریزی مدیریت فرهنگی است و از این رو مهندسی فرهنگی را غیرممكن می‌كند. از طرف دیگر جامعه و عرصه عمومی باید جولانگاه تبادل آزاد و بی‌‌قید و بند آراء و اندیشه‌ها و ارزش‌ها باشد و دولت به هیچ عنوان حق ندارد با دخالت در این روند مبادله آزاد، برای آن خط‌مشی وضع نموده و محدودیت ایجاد نماید. از نظر ایشان جامعه عرصه خودآگاهی است  خود به خود معطوف به خیر برین و كمال مطلوب است، از این رو هر نوع برنامه‌ریزی خود به مانعی بر سر راه تكامل طبیعی جامعه تبدیل خواهد شد.
 
 از دیدگاه ایشان در مورد رابطه دولت و فرهنگ، دولت تابع و خدمتكار فرهنگ عمومی و غالب جامعه است و در نهایت نقش تسهیل‌گری را در میان آراء و عقاید گوناگون ایفا می‌كند.
 
 ب) گروه‌ دوم از اصلاح‌طلبان، كسانی هستند كه مقوله مهندسی و مدیریت فرهنگی را به عنوان یك كلیت می‌پذیرند اما از آن تعریفی در راستای اهداف گفتمان خویش ارائه می‌دهند. از نظر ایشان جامعه نیازمند اصلاح فرهنگ است، اما این اصلاح فرهنگ در درجه اول باید برگرفته از خط‌مشی اصلاح‌طلبان باشد. ایشان ارزش‌ها و هنجارهای ساخته و پرداخته گفتمان خویش را به عنوان هنجارهای راستین و بنیادین نظام معرفی كرده و در راستای نهادینه كردن این ارزشها و هنجارهای درون گفتمانی به برنامه‌ریزی و مهندسی فرهنگی می‌پردازند. این گروه به مهندسی فرهنگی به عنوان ابزار نهادینه كردن قیمومیت سیاسی گفتمان اصلاحات می‌نگرد. از این رو عرصه فرهنگ همانند دیگر عرصه‌ها در خدمت سپهر بزرگ سیاست درمی‌آید. این دیدگاه هر چند در بعد نظری، فرهنگ را مبنا و زیربنای جامعه می‌پندارد اما در عمل فرهنگ تبدیل به وجه‌‌المصالحه خرده‌گفتمان‌های درون جبهه اصلاحات شده و از مهندسی فرهنگی نیز به عنوان ابزار این وجه‌المصالحه سیاسی استفاده می‌شود.
 
 - دیدگاه اصولگرایان
 
 دیدگاه اصولگرایان را نسبت به مقوله مهندسی فرهنگی را می‌توان در قالب نوعی نگاه بدبینانه به فرهنگ مشاهده نمود، كه همین نوع نگاه بعضا سبب اتخاذ رویكردی دفاعی، بازدارنده و امنیتی نسبت به مقوله فرهنگ از جانب ایشان شده است.
 
 ایشان فرهنگ را به سنت متصل دانسته و سنت را نیز امری متصلب قلمداد می‌كنند كه هیچ گونه تغییری در آن راه ندارد.
 
 در این دیدگاه مهندسی فرهنگی حالتی ایستا به خود می‌گیرد و به ثبات و سكون فرهنگی تقلیل می‌یابد. ایشان مهندسی فرهنگی را جلوگیری از هر نوع تغییر در ساختار فرهنگی جامعه تلقی می‌كنند و از آن رو كه فرهنگ جامعه امری پویا و دائماً در حال تحول است، مهندسی فرهنگی به تثبیت جزم اندیشی جمود و تحجر می‌پردازد. مطابق این دیدگاه، دولت در نقش كارگزار مهندسی فرهنگی نقش ارباب، قیم و ذیحقی را پیدا می‌كند كه خود را موظف می‌داند از هر نوع تخطی نابالغش (فرهنگ) جلوگیری كند. و بدین منظور و برای اعمال سلطه و دیدگاهش، بوروكراسی عظیم دولتی را به خدمت می‌گیرد.
 
 در این دیدگاه ابعاد گوناگون فرهنگ، صرفاً به اخلاق تقلیل می‌یابد و بوروكراسی دولتی وظیفه دفاع از امنیت اخلاقی جامعه را بر عهده می‌گیرد. در این نگرش سخت‌افزاری به فرهنگ، كار ویژه مهندسی فرهنگی، ارعاب، تهدید، حذف فیزیكی نگرش‌های نامطلوب به منظور القاء و گسترش نوعی خاص و متعصب از نگرش فرهنگی است كه ریشه در اصول و ارزش‌های گفتمان اصولگرایان دارد.
 
 - بررسی دیدگاه‌های پس از انقلاب از نگاه اصولگرایی اصلاح‌طلبانه:
 
 از دیدگاه اصولگرایی اصلاح‌طلبانه هر دو دیدگاه فوق‌الذكر (اصلاح‌طلبان و اصولگرایان) نسبت به مهندسی فرهنگی دیدگاه‌هایی ناقص، محدود و تك‌بعدی محسوب می‌شوند.
 
 آن دسته از اصلاح‌طلبان كه مهندسی فرهنگی را نه تنها امری نا به جا بلكه اصولاً ناممكن می‌دانند با افراط در تساهل و نسبی‌گرایی، در نهایت به نوعی اباحه‌گری در جامعه و فرهنگ دامن می‌زنند. از نتایج این دیدگاه بی‌اعتنایی روزافزون به ارزش‌ها و اصول بنیادین اخلاقی و فرهنگی جامعه است كه مبنای حیات فردی و اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی و جامعه دینی ما محسوب می‌شوند. با سست شدن و نابودی این بنیان‌ها، جامعه نیز قوام خود را از دست خواهد داد و اصولاً دیگر مفهومی به نام جامعه وجود نخواهد داشت. افراد انسانی وجوه مهمی از هویت خویش را از جامعه و ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و ... آن اخذ می‌كنند و به همین دلیل است كه بسیاری از اندیشمندان برای فرد جدای از جامعه هویت انسانی قائل نیستند. اكنون حتی در جوامع غربی نیز ارزش‌های جمعی و هنجارهای جامعه فراتر از ارزش‌ها و هنجارهای فردی تلقی می‌گردد. بی‌اعتنایی به ارزش‌های جامعه علاوه بر از بین بردن هویت فردی، هویت جمعی را نیز ذیل مفهوم مستقلی به نام جامعه و ملت ایران، مخدوش می‌سازد و باعث می‌شود ملت و جامعه ایران جایگاه والای خود را به عنوان تمدن بزرگ انسانی و فرهنگی از دست بدهد.
 
 از طرف دیگر ایشان با تاكید بر پلورالیسم ارزشی در حقیقت خواسته یا ناخواسته، نیهیلیسم ارزشی را دامن می‌زنند. پوچ‌گرایی ارزشی در نهایت به نیهیلیسم اجتماعی و سیاسی ختم می‌شود و مبانی حقوقی و قانونی جامعه را زیر سئوال می‌برد كه در نهایت به قانون‌گریزی افراطی و هرج و مرج و خشونت ختم می‌شود كه زمینه‌ساز حكومت و جامعه‌ای مستبد خواهد بود تا جامعه‌ای دموكراتیك.
 
 از طرف دیگر امروزه در بسیاری از كشورهای پیشرفته و دموكراتیك غربی نیز مهندسی و مدیریت فرهنگی به عنوان یك اصل پذیرفته شده و به اجرا درآمده است و این نشان دهنده آن است كه حتی در این جوامع نیز كه خاستگاه لیبرال دموكراسی و آزادی‌های مدنی محسوب می‌شوند، به مهندسی فرهنگی به صورت امری ضد آزادی و دموكراسی نگاه نمی‌شود.
 
 آن چه كه مفهوم مهندسی فرهنگی در گروه‌ دوم اصلاح‌طلبان را از همین مفهوم از دیدگاه اصولگرایان متفاوت می‌سازد بی‌توجهی اصلاح‌طلبان در این امر به اصول و ارزش‌های اصیل و راستین انقلاب اسلامی و نیز ارزش‌های نهفته در بطن جامعه است. بی‌توجهی ایشان به این اصول باعث می‌شود كه نتیجه حاصل از اعمال مهندسی فرهنگی مدنظر ایشان، فرهنگی در تضاد و مخالف با آرمان‌ها، ارزش‌ها و اهداف جامعه‌ اسلامی می‌باشد. مهندسی فرهنگی از دیدگاه اصلاح‌طلبان در خلاء و فضایی دور از فضای واقعی جامعه شكل می‌گیرد از این رو نتیجه آن كمترین همخوانی و همبستگی را با طبقات و بافت‌های مختلف اجتماعی و ساختارهای گوناگون جامعه خواهد داشت. مهندسی فرهنگی انتزاعی و گلخانه‌ای و به دور از ارزش‌های اصیل انقلاب اسلامی به هیچ وجه نمی‌تواند اصول سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را تحقق بخشد.
 
 دیدگاه اصولگرایان به مهندسی فرهنگی نیز در حقیقت به منزله نوعی نفی مهندسی فرهنگی است. شاید بتوان میان نظرات گروه اول اصلاح‌طلبان و اصولگرایان در این زمینه مشابهتی یافت و آن این است كه در نظر هر دو گروه، مهندسی فرهنگی از بقعه امكان خارج شده و در موضع امتناع قرار می‌گیرد. اتخاذ موضع دستوری و آمرانه در حوزه فرهنگ، نشان از شناخت نادرست این گروه از اصولگرایان از روابط پیچیده حاكم بر این حوزه است. ایشان با اتخاذ دیدگاهی پدرسالارانه نسبت به جامعه، شهروندان را عناصر فاقد شعور و آگاهی دانسته و كودكانی نیازمند قیم می‌بینند. و در نتیجه این دیدگاه از زاویه‌ای دیگر اما همراستا با اصلاح‌طلبان رادیكال، به استبداد سیاسی و اجتماعی منجر می‌شود. این دیدگاه با بدعت دانستن هر امر تازه، هیچ نوع تنوع را برنمی‌تابد و به نادرستی گمان می‌برد كه یكرنگی و یكدستی ظاهری جامعه به همبستگی اجتماعی منتهی خواهد شد. این دیدگاه در نهایت پویایی و رشد و بالندگی فرهنگ را كه لازمه حفظ، استحكام و عامل بقای ساختارهای فرهنگی جامعه است از آن می‌گیرد.
 
 نكته مهم دیگر آن است كه طرفداران هر دو گفتمان فوق همواره در توجیه سیاست‌های خود به مردم متوسل شده‌اند و در واقع از آن‌ها هزینه كرده‌اند. به عبارت دیگر سیاستگذاران هر دو گفتمان، بایدها و نبایدهای خود را بایدها و نبایدهای مردم تلقی كرده و ارزش‌ها و باورهای خود را همان ارزش‌ها و باورهای مردم دانسته‌اند. آنها همچنین هرگاه نسبت به سیاست‌های یكدیگر انتقادی داشته‌اند، مردم را شاهدی بر ادعای خود گرفته‌اند. و البته آن چه در این میان قربانی شده و نادیده گرفته شده منافع و مصالح عالیه نظام است كه فدای جهت‌گیری‌ها و منافع زودگذر جناحی و سیاسی شده است.
 
 وضعیت فرهنگی نابسامان كشور در امروز حاصل غلبه دو رویكرد فوق در عرصه فرهنگ جامعه در سالیان گذشته بوده است. این دو رویكرد با عدول و غفلت از آرمان‌ها و اصول مترقی انقلاب اسلامی هر یك شیوه‌ای متمایز با دیگری اما همراستا با یكدیگر در ایجاد وضعیت نابهنجار فرهنگی سهیم بوده‌اند. این ساختار نابسامان فرهنگی سایر ساختارهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی جامعه را نیز به چالش كشیده است. از این روست كه مقام معظم رهبری با درایت و هوشمندی، مهندسی فرهنگی را اولویت اصلی دولت و نظام می‌دانند. اصولگرایی اصلاح‌طلبانه نیز در این راستا، نیل به جامعه آرمانی اسلامی را بدون توجه به اصلاح ساختارها و نگرش‌ها و رویكردهای فرهنگی امكان‌پذیر نمی‌داند و مهندسی فرهنگی را گام اصلی برای قدم نهادن در این مسیر مهم و حیاتی می‌داند.
 http://www.artesfahan.ir/Default.aspx?page=10695&section=newlistItem&mid=39865&pid=7538&ln=fa

     ویژه نگار تخصصی فرهنگ و توسعه         http://mabna.mihanblog.com                                 




http://faisiefo.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 12:41 قبل از ظهر

Very good tips. Appreciate it!
cialis for sale in europa cialis online deutschland cialis great britain costo in farmacia cialis cialis en 24 hora free generic cialis cialis online deutschland price cialis per pill buying cialis on internet does cialis cause gout
http://chokyrza.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 09:09 قبل از ظهر

You said it adequately.!
tadalafil tablets cialis purchasing order cialis from india ou trouver cialis sur le net cialis arginine interactio click here take cialis prezzo cialis a buon mercato cialis en mexico precio cialis 5 mg buy cialis sans ordonnance
Buy generic cialis
شنبه 1 تیر 1398 06:22 بعد از ظهر

You said it very well.!
rezeptfrei cialis apotheke cialis pills in singapore cialis generico milano cialis cuantos mg hay rx cialis para comprar cialis pills price each prezzo cialis a buon mercato generic cialis pill online cialis canada cialis qualitat
http://dietire.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 01:26 قبل از ظهر

Incredible quite a lot of amazing advice!
generic cialis soft gels click here to buy cialis acquisto online cialis viagra vs cialis vs levitra cialis 100 mg 30 tablet 200 cialis coupon callus cialis usa cost cialis online napol cialis daily new zealand
http://stilbortho.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 09:12 قبل از ظهر

Thanks a lot, An abundance of tips!

acheter cialis meilleur pri buying brand cialis online cialis y deporte only now cialis 20 mg cialis alternative how to buy cialis online usa cialis 5mg cialis reviews where do you buy cialis cialis for sale in europa
buy brand cialis cheap
پنجشنبه 30 خرداد 1398 04:35 بعد از ظهر

Truly a good deal of excellent knowledge.
we like it cialis soft gel buy original cialis generic low dose cialis we choice cialis uk cialis generique 5 mg buying cialis in colombia cialis para que sirve cialis arginine interactio costo in farmacia cialis cialis 05
when will cialis be available in generic form
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:13 بعد از ظهر

Whoa a good deal of terrific material!
cialis dosage recommendations calis when can i take another cialis cialis professional from usa cialis generico in farmacia cialis prices cialis australian price cialis coupon safe dosage for cialis get cheap cialis
http://acexac.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 05:49 قبل از ظهر

Many thanks. I value this!
cialis baratos compran uk are there generic cialis cialis for sale south africa click here cialis daily uk 200 cialis coupon cialis baratos compran uk cialis 5 mg 5 mg cialis pharmacie en ligne where to buy cialis in ontario how does cialis work
cialis free sample
سه شنبه 28 خرداد 1398 07:11 قبل از ظهر

Lovely facts. Appreciate it.
cialis 30 day sample cialis kamagra levitra overnight cialis tadalafil purchase once a day cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis without a doctor's prescription cialis 5 mg schweiz comprar cialis 10 espa241a cialis lilly tadalafi cialis daily reviews
Buy cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 04:18 بعد از ظهر

Thanks a lot, A good amount of advice.

cialis australian price cialis generika in deutschland kaufen cialis 5 mg schweiz cialis in sconto enter site very cheap cialis prix cialis once a da only here cialis pills venta de cialis canada viagra cialis levitra cialis in sconto
http://cizuna.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 01:35 قبل از ظهر

You actually revealed this wonderfully!
generic cialis tadalafil cialis uk next day tadalafil 5mg achat cialis en europe buy original cialis cialis generika in deutschland kaufen purchase once a day cialis where do you buy cialis cialis sale online we recommend cheapest cialis
cialis prices in england
شنبه 25 خرداد 1398 09:56 بعد از ظهر

Amazing many of awesome facts.
ou trouver cialis sur le net cialis prezzo al pubblico cialis official site if a woman takes a mans cialis dose size of cialis preis cialis 20mg schweiz acheter du cialis a geneve cialis 5 mg effetti collateral chinese cialis 50 mg cialis generico milano
http://vecardsuc.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 07:55 قبل از ظهر

You made your stand very nicely!!
usa cialis online cialis 20mg we recommend cheapest cialis cialis 200 dollar savings card where cheapest cialis how to buy cialis online usa cialis generic tadalafil buy tadalafil cialis australian price cialis en mexico precio
Generic cialis
جمعه 24 خرداد 1398 03:08 قبل از ظهر

You actually stated this exceptionally well.
cialis lowest price cialis generico lilly cialis generico in farmacia cialis side effects dangers free generic cialis cipla cialis online buy cialis cheap 10 mg cialis 100mg suppliers cialis 5 effetti collaterali cialis prezzo in linea basso
Cialis canada
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:15 بعد از ظهر

Terrific content, Thank you!
pastillas cialis y alcoho deutschland cialis online usa cialis online we like it safe cheap cialis effetti del cialis cialis online napol cialis super kamagra only here cialis pills tadalafil 20 mg generico cialis mexico
http://cialisvie.com/
سه شنبه 21 خرداد 1398 01:46 قبل از ظهر

Seriously quite a lot of valuable advice!
brand cialis nl compare prices cialis uk buy cialis online cheapest cialis generic availability cialis 20mg prix en pharmacie buy cialis uk no prescription cialis billig cialis patent expiration generic cialis levitra cialis price in bangalore
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 08:08 بعد از ظهر

Regards, I value it!
acheter du cialis a geneve low cost cialis 20mg i recommend cialis generico the best site cialis tablets we choice cialis pfizer india cialis generico postepay cialis patent expiration buy generic cialis only best offers cialis use purchase once a day cialis
http://canadianorderpharmacy.com/
شنبه 24 فروردین 1398 09:13 قبل از ظهر

Effectively voiced really. !
candida viagra pharmacy onesource canadian pharmacy meds canadian medications list drugs for sale deep web canadian online pharmacy canadian drugstore drugstore online india canadian medications online canadian pharmaceuticals reviews
buy tadalafil online
جمعه 16 آذر 1397 01:02 بعد از ظهر

Thank you. Helpful information.
cialis 20mg prix en pharmacie canada discount drugs cialis cialis 20 mg effectiveness where cheapest cialis cialis prices in england cialis generic prix cialis once a da cialis rezeptfrei cialis in sconto cialis online napol
buy cialis cheap
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:51 بعد از ظهر

You suggested it adequately!
discount cialis cialis manufacturer coupon price cialis best cialis online generic cialis with dapoxetine cialis 20 mg best price where to buy cialis in ontario generic cialis 20mg uk cialis pas cher paris cialis pills
buy cialis cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:09 بعد از ظهر

Cheers. I appreciate this.
cialis e hiv click here take cialis cialis name brand cheap import cialis only here cialis pills cialis tadalafil online buy name brand cialis on line cialis dosage cialis 5 mg scheda tecnica click here to buy cialis
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:13 قبل از ظهر

Amazing posts. Many thanks.
cialis preise schweiz order generic cialis online non 5 mg cialis generici cialis dosage amounts cialis qualitat cialis purchasing cialis australian price cialis baratos compran uk cialis per paypa cialis venta a domicilio
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 07:46 بعد از ظهر

You revealed that very well!
cialis efficacit safe dosage for cialis pastillas cialis y alcoho warnings for cialis cialis generico postepay il cialis quanto costa cialis generico online if a woman takes a mans cialis tadalafil 20mg comprar cialis 10 espa241a
buy tadalafil
سه شنبه 13 آذر 1397 08:46 قبل از ظهر

This is nicely said! .
cialis daily new zealand rx cialis para comprar buy cialis online legal canadian drugs generic cialis venta de cialis canada generic cialis with dapoxetine cialis daily reviews we like it cialis soft gel cialis generico postepay cialis 5 effetti collaterali
cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 08:53 بعد از ظهر

Great material. Thank you!
generic cialis 20mg uk buying cialis on internet calis buying cialis on internet weblink price cialis cialis kamagra levitra wow cialis 20 cialis side effects dangers cialis price thailand cialis side effects
buy cialis online no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 08:22 قبل از ظهر

Seriously all kinds of excellent material.
cialis soft tabs for sale costo in farmacia cialis cialis online nederland calis click here take cialis pastillas cialis y alcoho tadalafil generic sublingual cialis online canadian discount cialis cialis side effects
Cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 08:24 بعد از ظهر

Many thanks, Quite a lot of tips!

cialis prezzo al pubblico cialis in sconto cialis side effects dangers cialis en 24 hora buy generic cialis cialis 30 day sample generic cialis pill online viagra vs cialis vs levitra generic for cialis free cialis
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 07:48 قبل از ظهر

You said it nicely..
recommended site cialis kanada cialis coupon cialis flussig cialis professional yohimbe cialis generico cialis rckenschmerzen cialis preise schweiz cialis uk next day pastillas cialis y alcoho click here cialis daily uk
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 08:36 بعد از ظهر

You actually expressed it wonderfully!
cialis with 2 days delivery cialis 30 day trial coupon acheter cialis kamagra enter site natural cialis buy cialis online cialis australia org cialis price in bangalore cialis generique 5 mg dosagem ideal cialis buy generic cialis
Buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 07:29 قبل از ظهر

Really a lot of awesome info!
are there generic cialis bulk cialis where cheapest cialis cialis rckenschmerzen cialis 10mg prix pharmaci interactions for cialis cialis 20 mg cut in half buy cialis online cialis pills boards only now cialis 20 mg
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30